بدون شک، برنامه ریزی در زندگی موجب می شه تا فرد موفق تری باشیم و بهتر بتونیم از زمان خود استفاده کنیم. ولی یادگیریِ نحوه ی ایجادِ تعادل، بین وظایف جورواجور در زندگی، کاری رقابت برانگیزه. بعضی وقتا کار، مدرسه و وظایف روزانه روی هم جمع می شن و در عین حال، دوستان یا خونواده هم از ما توقع دارن که به اونا کمک کنیم. جدا از اینکه این کارا، باید زمانی رو هم به رسیدگی به خودمون اختصاص دهیم. ولی در صورتِ داشتنِ یک برنامه روزانه، انجام این وظایف امکان پذیرتر می شه. با برنامه ریزی کردن می تونین بین اهداف کوتاه مدت و بلندمدت خود تعادل برقرار کنین و چیزای مهم در زندگی تون رو اولویت بندی کنین. در این مقاله بر ۴ قدم لازم واسه تنظیم یک برنامه روزانه موثر و مفید، مروری می کنیم. پس بیایید ببینیم چیجوری برنامه ریزی کنیم.

برنامه-ریزی
خونواده

 

قدم اول: توجه به کارای روزانه

۱. توجه کنین که معمولا چیجوری زمان تون رو می گذرونین

پیش از اونکه بفهمین باید چیجوری برنامه ریزی کنیم، باید بدونین که هم حالا، چیجوری امور روزانه تون رو مدیریت می کنین. اگه مجبور هستین که به مدرسه یا محل کار برید، ساعاتی که در مدرسه یا محل کار می گذرونین، قبلا واسه شما مدیریت شده و نمی تونین واسه اونا برنامه ریزی کنین. ولی در وقت آزادتان، آزادی عمل خیلی بیشتری دارین.

  • چند روزی رو به بررسی اینکه چیجوری وقت تون رو می گذرونین، سپری کنین. یادداشت کنین که هر روز دقیقا چه کارایی انجام میدید. با دقت توجه کنین که وقت آزادتان رو چیجوری می گذرونین. به بازیای ویدئویی مشغول میشید یا خونه رو تمیز می کنین؟ فهرستی از این کارا درست کنین و در اون اشاره کنین که واسه انجام هر کار، چقدر زمان صرف می کنین.

۲. محاسبه کنین که چقدر زمان، صرفِ رفت و اومد به مدرسه، محل کار و انجام کارا می کنین

شاید بخش تقریبا خیلی از روزتون رو فقط واسه رفت و اومد به محل کار یا مدرسه یا بیرون رفتن واسه انجام کارای مختلف صرف می کنین. اما این همون وقتیه که واسه نظم دادن به روزهای تون و انجام وظایف مهم احتیاج دارین. توجه کنین که این رفت و آمدها معمولا چقدر زمان شما رو می گیرن و در برنامه ریزی روزانه تون، زمان کافی رو به این رفت وآمدها اختصاص بدین.

  • برنامه ریزی روزانه تون رو طبق این زمانا، تنظیم کنین.

۳. توجه کنین که چیجوری عادتاتون، بر زندگی روزانه تون اثر می ذارن

انجام برنامه ریزی روزانه تا حد زیادی به فهمیدن این مسئله مربوط می شه که کارایی که طبق عادت انجام میدید، چه تاثیری بر زندگی روزانه شما می ذارن. بعضی وقتا این کارا، عادتای بدی هستن که مانع از لذت بردن از زندگی یا رسیدن به اهداف تون می شن. در حالیکه بعضی از این کارا، واسه لذت بردن از زندگی یا رسیدن به اهداف، لازمن. وقتی واسه خود برنامه ریزی می کنین، به نقشی که عادتای تون در زندگی شما اجرا می کنن هم فکر کنین.

  • مثلا، شاید متوجه روندی در زندگی تون شید که در اون خود رو واسه انجام کاری که واسه تون لذت بخشه (مثل بازیای ویدئویی) خسته می کنین و پس از انجام اون، تمایل یا انرژی لازم واسه انجام هیچ کار دیگری، مثل کار کردن واسه یک هدف بلندمدت تر (مثل درس خوندن و موفقیت تحصیلی) رو ندارین. از طرف دیگه، ممکنه تموم زمان تون رو واسه برآورده کردن تقاضاهای اجتماعی، صرف کنین و هیچ زمانی رو به رسیدگی به خودتون اختصاص ندین. همه این عادتا می تونن واسه سلامتی و خوشی شما مضر باشن. پس باید به این مسئله توجه کنین که عادتای جاری تون، چه تاثیری بر زندگی شما می ذارن.
  • پس از یافتنِ عادتی که مانع از رسیدنِ شما به اهداف تون یا چیزایی که آرزو دارین می شه، به دنبال راه هایی واسه تغییر اون عادت باشین تا بتونین استفاده ی بهتری از زمان تون ببرین. این کار می تونه خیلی راحتِ تعیین محدود کردنایی واسه کارایی خاص، مثل بازیای ویدئویی باشه. مثلا می تونین تنها زمانی به خودتون اجازه انجام این بازیا رو بدین که انجام وظایف مربوط به هدف بلندمدت خود رو تموم کردین. شاید لازم باشه که یاد بگیرین وقتی بقیه از شما می خوان واسه شون کاری انجام بدین، به اونا نه بگید تا بتونین وقتی رو هم به خودتون اختصاص بدین.

۴. زمانای تلف شده رو کم کنین

شاید بعضی وقتا در روز، زمان تون رو هدر میدید. خیلی از این موارد دوری ناپذیر هستن، مثل رفت و آمدهای صبح یا رفتن به اداره پست در وقتِ ناهار، که شلوغ ترین زمانِ روزه. به برنامه ریزی تون نگاهی بندازین و زمانایی که در اونا وقت تون به هدر میره رو پیدا کنین. به این فکر کنین که چیجوری می تونین برنامه ریزی تون رو تغییر بدین تا این زمانای تلف شده کاهش پیدا کنن.

  • اگه نمی تونین زمان بندی کارا رو تغییر بدین، شاید بتونین به طور هم زمان، چند کار رو با هم انجام بدین. مثلا صبحا با اتوبوس به مدرسه یا محل کار برید و در طول راه، از مطالعه رمان لذت ببرین.

۵. از شب قبل واسه هر روز برنامه ریزی کنین

معمولا بهتره که از پیش، واسه هر روز برنامه ریزی کنین. اگه قبلا هیچوقت برنامه ریزی نکردین، شاید کمی زمان ببره تا بتونین در برنامه ریزی تون، تموم کمبودا و ویژگیا رو در نظر بگیرین. انتظار نداشته باشین که در اولین روز یا حتی اولین هفته، همه چیز رو فهمیده باشین.

  • واسه روز بعد خود، برنامه ای تقریبی بنویسین که در اون تموم کارایی رو که می خواید انجام بدین و زمانی که می خواید واسه انجام هر یک صرف کنین رو فهرست کنین. در تنظیم این برنامه ریزی، کمی انعطاف پذیر باشین، چون شما تازه دارین به برنامه ریزی واسه زمان تون عادت می کنین.

قدم دوم: نوشتنِ مهم ترین وظایف روزانه

۱. از کارایی که هر روز باید بکنین فهرستی تهیه کنین

احتیاجی نیس که فهرست منظم و دقیقی بنویسین، چون در این مرحله فقط باید از تکنیک طوفان فکری استفاده کنین و مواردی که می نویسید حتما فهرست پایانی کارایی نیس که باید انجام بدین. یک ساعت یا بیشتر وقت بذارین و تموم کارایی رو که هر روز انجام میدید (و کارایی رو که انجام نمی بدین ولی باید انجام بدین) بنویسین. اگه به یاد آوردن تموم کارا سخته، همیشه دفترچه یادداشت کوچیکی با خود داشته باشین و در طول روز، تموم کارایی رو که انجام میدید، یادداشت کنین.

۲. کارای کوچیک و بزرگ رو یادداشت کنین

وقتی نوشتن فهرست رو شروع می کنین، هیچ کاری رو خیلی کوچیک و کم اهمیت درنظرنگیرید و هر کاری رو که باید انجام داده شه، در فهرست خود وارد کنین. وقتی واسه اولین بار برنامه ریزی واسه کارای روزانه رو انجام میدید، بهتره که همه موارد رو در برنامه خود بذارین و بعد، در صورت احتیاج اونو ویرایش کنین. مثلا اگه هر روز صبح، واسه پیاده روی بیرون می روید، این کار رو هم یادداشت کنین.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چیجوری پولدار شیم؛ ۱۶ راه پولدار شدن که باید بدونین

۳. در مورد کارایی که انجام میدید، از خودتون سؤالاتی بپرسید

واسه داشتن تغذیه ی مناسب، چه کارایی باید انجام بدین؟ واسه رفتن به سر کار، هر روز باید چه کارایی انجام بدین؟ واسه رساندن بچتون به مدرسه یا به خونه، چه کارایی رو باید انجام بدین؟ شاید کارای کوچیک خیلی زیادی هست که باید واسه انجام مسئولیتای بزرگ تر خود به اونا توجه داشته باشین. برنامه ریزی روزانه به شما کمک می کنه تا بخشایی رو که در اونا بهره وری بالایی ندارین، شناسایی کنین و واسه بهبود در اون بخشا سعی کنین.

۴. فهرست خود رو جدا سازی و بررسی کنین

اگه متوجه شدین که زمان آزاد کمی دارین یا هیچ زمان آزادی ندارین، کارای خود رو دوباره بررسی کنین تا فهمیده باشین که انجام همه اون کارا، واقعا ضروریه یا نه. شاید متوجه میشید که میشه بعضی از کارا رو به شکل بهتری انجام داد یا انجام اونا رو به فرد دیگری واگذار کرد. مثلا، اگه در خوابگاه دانشجویی زندگی می کنین و وقت زیادی رو واسه آشپزی صرف می کنین، شاید بتونین از یکی از هم اتاقیای خود بخواهید تا در آشپزی با شما شریک شه. شما می تونین غذاهایی رو که هر دو بهش علاقه دارین، پیدا کنین و در طول هفته، به نوبت آشپزی کنین.

قدم سوم: ایجاد برنامه زمانی

۱. از برنامه مایکروسافت اکسل یا برنامه ا ی مثل استفاده کنین

ستونی شامل زمانا رو در طرف راست صفحه بسازین و در ردیفی در بالای صفحه هم، روزهای هفته رو بنویسین.

۲. در مقابل هر کدوم از زمانا، کاری رو بنویسین

اول فعالیتایی رو بنویسین که باید هر روز و در زمان مشخصی انجام شن. طبق آزمایش که طبق مطالب گفته شده در بالا انجام دادین، کارا رو در مقابل زمانایی بنویسین که فکر می کنین بیشتر از همه واسه انجام اونا مناسبه. در طول روز، یک یا چند زمان استراحت رو هم واسه خود درنظربگیرید.

۳. کارا رو در بخشای زمانی طولانی تری سازماندهی کنین

کلا چارچوبای زمانی ساعتی، به اندازه کافی بزرگ هستن ولی در انجام بعضی از کارا، کمی زمان لازمه تا روی غلتک بیفتید و در جریان کار قرار بگیرین. پس ممکنه که واسه انجام این کارا، به بازه های زمانی ۹۰ دقیقه ای یا حتی ۲ ساعته احتیاج داشته باشین. البته کارای نیم ساعت ای رو هم فراموش نکنین، ولی مراقب باشین که بازه های زمانی تون، بیشتر از حد کوتاه و فشرده نباشه. می تونین واسه ایجاد بازه های زمانی طولانی تر، چند سلول رو در اکسل با هم ترکیب کنین.

۴. برنامه زمانی انعطاف پذیری داشته باشین

پیش بینی دقیق اینکه انجام هر کار به چقدر زمان احتیاج داره، سخته. پس در صورت ضرورت، برنامه زمانی شما باید به آسونی در یک جهت قابل انعطاف باشه. شما باید زمانای میانی رو هم واسه تأخیرهای غیرمنتظره درنظربگیرید. البته نباید از زمان استراحت خود به عنوان زمان میانی استفاده کنین و به زمان استراحت، به چشم چیزی غیرضروری نگاه کنین. زمان استراحت هم باید مثل زمانای اختصاص داده شده به کارای دیگر، اهمیت داشته باشه.

۵. برنامه ریزی خود رو چاپ کنین

کلا بهتره که برنامه خود رو در چند نسخه چاپ کنین و مثلا یکی رو روی یخچال بچسبونید، یکی رو در اتاق خواب بذارین و یکی رو هم در حموم بذارین. زیر کارای مهم خط بکشین و اونا رو از بقیه کارا جدا کنین.

۶. کارای مربوط به بخشای مختلف رو با رنگ، مشخص کنین

از رنگای متفاوتی واسه بخشای مختلف کارای خود استفاده کنین. مثلا می تونین از رنگ زرد واسه فعالیتای مربوط به کار، از رنگ قرمز واسه ورزش، از رنگ آبی واسه کارای مدرسه و … استفاده کنین. اینطوری، تنها با نگاه کردن به برنامه متوجه میشید که برنامه زمانی تون به چه صورته. مثلا اگه خیلی از بخشای اون آبی باشه، متوجه میشید که تکالیفی که واسه مدرسه باید بکنین بسیار زیاده.

قدم چهارم : بهتر کردن برنامه زمانی

۱. توجه کنین که صبحا چقدر انرژی دارین

مهارتای تفکر انتقادی و خلاقیت در بیشتر مردم، در زمان صبح نسبت به زمانای دیگر بیشتره و معمولا این مهارت ها و تواناییا، با نزدیک شدن به انتهای روز، کاهش پیدا میکنه. اگه شمام اینجور هستین، فعالیتایی (مثل نوشتن) رو که احتیاج به قدرت تفکر و خلاقیت زیادی دارن، در زمان صبح انجام بدین. ولی شاید ترجیح میدید که خلاقانه ترین کارای خود رو موقع شب بکنین. فرقی نداره، چون اینجا تنها مسئله مهم، رسیدن به برنامه زمانی مؤثریه که با شما و نیازهایتان برابری داشته باشه.

خلاقیت-خلاقانه

۲. توجه کنین که بعدازظهرها چقدر انرژی دارین

اگه شمام مثل بیشتر مردم باشین، انرژی تون تا بعدظهر، تا حدی بررسی میره. در این صورت، بعدظهر زمان مناسبی واسه انجام کارای عادی و خسته کننده ایه که احتیاجی به فکر کردن زیاد ندارن. مثلا می تونین ملاقاتا، جواب دادن به ایمیلا و چیزای دیگه ای به جز اینا رو به بعدازظهرها موکول کنین.

۳. توجه کنین که هنگام شب چقدر انرژی دارین

واسه بسیاری، شبا زمان مناسبی واسه برنامه ریزی و آماده شدن واسه روز بعده. کارایی که واسه آماده شدن واسه روز بعد انجام میدیم، شامل کارایی مثل آماده کردن ناهار روز بعد، بیرون آوردن لباسای لازم و منظم کردن لباسا و وسایله.

۴. عادتای لازم واسه رسیدن به اهداف تون رو در خود بسازین

مثلا، نیم ساعت در روز رو به نوشتن رُمون یا یادگیری باغبانی اختصاص بدین. اگه هر روز کمی در راه رسیدن به اهداف تون حرکت کنین، عادتای خوبی رو واسه ادامه این راه، در خود ایجاد می کنین. عمل کردن طبق این عادتا مثل اینه که روی خلبان اتوماتیک قرار گرفته باشین و به طور خودکار، کارای لازم واسه رسیدن به اهداف تون رو انجام بدین. از پایه هر کاری که به شکل منظم انجام میدید (خوب یا بد)، در آخر به یک عادت تبدیل می شه.

۵. برنامه زمانی خود رو آزمایش کنین

با دیدن برنامه زمانی تون چه حسی دارین؟ زمانای مناسبی رو واسه انجام کارا تعیین کردین؟ باید مواردی رو اصلاح کنین؟ همه چیز رو مورد به مورد بررسی کنین و هرکدام رو که درست به نظر نمی رسه، تغییر بدین. مجبور نیستین که تا پایان هفته یا ماه صبر کنین و می تونین هر چند روز یک بار، برنامه خود رو کمی تغییر بدین تا زمانی که برنامه زمانی تون، قابل اجرا شه. شاید لازم باشه که هر ماه، تغییرات کوچیک یا بزرگی در اون بسازین و هیچوقت تصور نکنین که برنامه زمانی شما، قطعی و غیرقابل تغییره.

منبع : wikihow



۱

دسته‌ها: آموزشی