دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران شمال
دانشکده : مدیریت و علوم اجتماعی گروه: جامعه شناسی
پایان نامه ی کارشناسی
گرایش : پژوهشگری
موضوع:
بررسی عوامل موثر بر انحرافات دانشجویان دختر (دانشگاه الزهرا و دانشکده مدیریت)
استاد راهنما:‌
جناب آقای دکتر حسین دهقان
نگارش
اعظم بهرامی بالایی
مرداد 1388
سپاس
.. آفریدگار یکتا،
خالق جهانیان،
پاینده ی جاویدان .
سپاس
از همه ی عزیزانی که مرا در به ثمر رسیدن این نوشتار که در قالب پایان نامه آمده است، به ویژه استاد ارجمند جناب آقای دکتر حسین دهقان کمال تشکر و قدردانی را دارم.
تقدیم به
پدر و مادر عزیزم، ستاره های همیشه درخشان زندگیم، آنانکه قلبشان به وسعت آبی دریاست ، و …
عنوان صفحه
چکیده
مقدمه
فصل اول
طرح مسئله
اهمیت و ضرورت پژوهش
اهداف پژوهش
سوالات پژوهش
تعریف مفاهیم کلیدی
فصل دوم
مقدمه
پیشینه ی پژوهش
دیدگاه های نظری پژوهش
فصل سوم
مقدمه
روش پژوهش
متغیر ها و شاخصهای پژوهش
جامعه ی آماری
روش نمونه گیری و حجم نمونه
ابزار جمع آوری اطلاعات
شیوه ی اجرای پژوهش
تجزیه وتحلیل داده ها
فصل چهارم
ارائه ی یافته های پژوهش:
مقدمه
ارائه و تحلیل یافته های پژوهش
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیری:‌
مقدمه
تعبیر و تفسیر نگرش ها
جمع بندی
محدودیتها
پیشنهادات
فهرست منابع
پیوست ها
سوالات مصاحبه
اسامی مسئولان واحد، دانشکده
چکیده:
موضوع این تحقیق عوامل موثر بر انحرافات دانشجویان دختر می باشد (دانشجویان دانشگاه الزهرا و دانشجویان دانشکده ی مدیریت و علوم اجتماعی واحد تهران شمال).
اگر جامعه را به ارگانیسم و سازمان بدنی تشبیه کنیم در این تشبیه مسائل اجتماعی بیماریهای آن جامعه به حساب می آیند. و همانطور که بیماریهای جسمی قابل شناخت و علاج هستند بیماری های اجتماعی نیز قابل تشخیص و درمان هستند منتها در درمان بیماریهای اجتماعی باید به علل بوجود آورنده ی آن مسائل یا بیماری توجه داشت و بر اساس شناخت واقعی علل، راه درمان مناسبی ارائه داد. بنابراین می توان چنین نتیجه گرفت و گفت ریشه ی تمام کجرویها در محیط اجتماعی است. بنابراین کجروها بیماران اجتماعی هستند که مانند بیماران جسمی قابل درمان و علاجند مشروط به اینکه عوامل کجروی موجود در محیط اجتماعی از بین برده شود.
در این پژوهش کوشیده ایم به عنوان نمونه یکی از عرصه های حیات اجتماعی را مورد توجه قرار دهیم و ریشه ی پاره ای از مسائل اجتماعی را که گاهی می تواند به ناهنجاری ها و انحرافات نیز منجر شود شناسایی کنیم. لذا سوال اصلی تحقیق این است که آیا شرایطی نظیر نابسمانی خانواده ـ دلبستگی و معاشرت با دوستان بزهکار ـ تماشای فیلم های غیر مجاز و ماهواره و گرایش به مد، منطقه سکونت، تحصیلات والدین، عدم رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی عدم دلبستگی به خانواده و عدم گرایش به اعتقادات مذهبی ، آیا در شدت انحرافات موثرند و تاثیرات به چه میزان می باشد؟
این تحقیق ، یک تحقیق کیفی است که در آن از روش کیفی و ابزار مصاحبه و مشاهده استفاده شده است.
و در پایان نتایج و پیشنهادات ارائه شده .
مقدمه
جوانی و بلوغ مرحله ای است که در آن نافرمانیهای عصبی به کثرت و فراوانی ظاهر می شود. و افرادی که در همه ی مراحل زندگی به خوبی دارای تعادل می باشند ممکن است در مرحله ی بلوغ به طور کامل از حالت تعادل خارج شوند. وضع انحراف جنسی در کشورهای مختلف به وضع اجتماعی آنها بستگی دارد.
خانم مارگارت مید، انسان شناس بزرگ آمریکایی در کتاب خود تحت عنوان سالخوردگی در ساموآ تصریح می کند که در جزیره ی ساموآ، بحرانها و نافرمانیهای دوران بلوغ بی معنی می باشد و اثری از این نشانه ها یافت نمی شود. او علت این امر را به این حقیقت ـ نسبت می دهد که آزادی جنس در آن جا شایع و رایج می باشددر زندگی قبیله ای و در کشورهای توسعه نیافته، انحرافات جنسی معمولا وجود ندارد و یا لااقل اگر هم وجود داشته باشد، بسیار کم است و بطور محرمانه و مخفیانه انجام می گیرد. علت این امر آن است که در اجتماعات کم جمعیت و توسعه نیافته وظیفه ی شخصی هر کس در خانواده و یا اجتماع مربوط او محدود و معین است و رفتار و اعمال مردم بهتر کنترل می شود و چون آلایشات گوناگون اجتماعی در این نوع جوامع وجود ندارد، محیط برای افراد و مردم کمتر فرصت سرپیچی و تخلف از مقررات و انحراف از قواعد اخلاقی ایجاب می کند ولی در اجتماعات متراکم و محیط‌هایی که مظاهر تمدن زیادتر جلوه گر است، روابط افراد با یکدیگر پیچیده تر و غامض تر بوده و تعیین نقش اجتماعی افراد مختلف نسبت به جامعه ی مربوط آنها بسیار مشکل تر است.
بدیهی است در این اجتماعات، کنترل کردار و اعمال مردم نیز مشکل تر بوده و تمایلات جنسی افراد که در عمل با نظام اجتماعی مباینت و مغایرت پیدا میکند. در این نوع اجتماعات به مراتب زیادتر از اجتماعات دسته ی اول است.
والدین در حیات و رفتار فرزند، در تعیین هویت آنان نقش بسزایی دارند. اعمال و رفتارهای آنان می تواند جوانان را از لغزشها و مشکلات آتی بر حذر دارد. اگر والدین نتوانند رابطه ی متعادلی با فرزند خود برقرار کنند، فرزند آنان در گزینش الگو برای همانند سازی دچار ابهام می شود و در ارتباط شخصی خود با دیگران دچار ناامنی می گردد و اضطراب و تشویش از پیامد های آن خواهد بود. از سوی دیگر فقر و پایگاه اجتماعی پایین خانواده سبب می گردد یک حالت عدم تناسب میان اهداف و وسایل دسترسی به آنها بوجود آید. جوانی که متعلق به خانواده ی فقیر است از راههای مشروع و مقبول اجتماعی نمی تواند به اهداف مقبول و ارضای نیازهای مشروع خود بپردازد به ناچار یکی از راههای انتخابی و در دسترس، توسل جستن به وسایل غیر مشروع است.
ریشه ی انحرافات اجتماعی به طور کلی و انحراف اخلاقی به طور اخص را در سلسله مراتب اجتماعی و چگونگی قرارگاه اجتماعی افراد می توان جستجو کرد.
عنوان هایی چون طبقه ی بالا ، بالا شهری و پایین شهری و تقسیمات کاذب بین افراد جامعه ها، در تشویق افراد به سوی انحراف نقش دارد.
انواع انحرافات:
الف) انحرافات آگاهانه و غیر آگاهانه.
ب) انحرافات مثبت و منفی
انحرافات آگاهانه و غیر آگاهانه:
در تمام جوامع ، یکی از هدفهای نظام آموزشی جامعویدن و فرهنگساز کردن فرد است. خانواده، نیایشگاه (مسجد ـ کلیسا) ، مدرسه، رسانه های جمعی و سایر نهاد های جامعوی از طریق آموزش فرد را آماده می کنند تا صفات و خصوصیات عضو جامعه یا جامعوی بودن را کسب کند. از آن جاییکه نوزاد انسانی یکی از ناتوانترین موجودات است و بر خلاف سایر موجودات زنده مدتها باید به طول انجامد که توانایی زیست فردی و جامعوی کسب کند، لذا تا سن معینی می بایستی امور جامعوی و ارزشهای مربوطه را فرا گیرد. حد سنی آموزش از جامعه ای به جامعه ی دیگر ونیز از امری به امر دیگر فرق می کند تا کودک به حد رشیدی بلوغ برسد.
در قوانین اسلامی و ایرانی حد تکلیف شدن در واقع معادل با حد «اهلیت» است و پیش از این دوره را باید حد غیر جامعوی نامید که نوجوانان هنوز به سن قانونی نرسیده اند اگر پیش از این موقع انحرافی از وی سر بزند جامعه و قانون اغماض می کند و حتی سنین پایین تر بخاطر اهلیت نداشتن و (نادانی) اهمیتی به انحراف مربوطه نمی دهد زیرا آن را ناشی از ناآگاهی می دانند. این امر تنها در مورد کودکان صادق نیست بلکه بیماران روحی و پریش روانان بزرگسان هم تابع این چنین داوری هستند. زیرا اعمال آنها نیز احتمالا نیندیشیده و ندانسته صورت می گیرد.
انحرافات آگاهانه: آن است که فردی یا عده ای دانسته بر اساس نظام ارزش های ویژه ای به اعمالی دست می زنند که با ارزش و اعتقادات جاری جامعه منافات دارد. یکی از ملاکهای تعیین کننده ی آگاهی و غیر ناآگاهانه بودن، جامعوی یا غیر جامعوی بودن عاملین می باشد هر چند که ممکن است انحرافی واقعا ناآگاهانه بوده باشد ولی استنباط جامعه از آن آگاهانه است. بدینسان به شخص منحرف مفهومی داده می شود که پیش از آن دارا نبوده است.
باید در نظر داشت شخص منحرف همه ی ارزش های جامعوی را نفی نمی کند بلکه فقط قسمتی از آنها را نمی پذیرد و حتی ممکن است همه ی ارزش های موجود را بپذیرد فقط در چگونگی قرار گرفتن آنها در سلسله مراتب ارزش‌ها تجدید نظر بعمل آورد.
انحرافات مثبت و منفی:
انحرافات مثبت به هنگامی است که فردی با اطلاع و وقوف کامل از حدود ارزش‌ها و اعتبارات حاکم پا فرا می گذارد و خود ارزش و اعتبارات نویی که برتر از ارزش های پیشین است می آفریند. این انواع انحرافات در تمام زمینه های زندگی جامعوی اعم از سیاسی ـ نظامی ـ اقتصادی ـ فرهنگی ـ زیبایی شناسی ـ دینی و … ممکن است پدید آید.
انحرافات منفی ، به عکس انحراف مثبت می باشد. بدینسان فرد یا گروهی از نظام ارزش های جامعه تجاوز می کند و خود نظامی می آفریند که از نظر اطرافیان وی در درجه ی پست تری از نظام حاکم قرار می گیرد.
این نوع انحرافات نیز در تمام شئون زندگی جامعوی به نچشم می خورد. درجه ی انحراف بر حسب قضاوت جوامع و گروههای مختلف یک جامعه متفاوت است چه بسا عملی از نظر خانواده انحراف تلقی نمی شود ولی از نظر گروهی که فرد بدان تعلق دارد انحراف صرف محسوب می شود و یا ممکن است گروه مربوط به فرد آن را تایید کنند. در صورتی که گروه دیگر آنرا مردود شمارند.
به همین جهت باید ازعان داشت که بسیاری از انحرافات برحسب شرایط زمان و مکان و برحسب داوری گروههای خودی و بیگانه اعتبار مختلفی دارد و کاملا نسبی است. باید یادآوری کرد که برخی از انحرافات اعم از این که مثبت یا منفی باشد به طور کلی ، معمولا واکنش های مشابهی را بر می انگیزد و چنان به نظر می رسد که جامعه به مشابه یک تن واحد از ناشناخته بیم دارد و با تمام قوا، بر علیه آن بپا می خیزد و مانع می شود که نظام جاری متزلزل گردد. نظام جاری یک مرتبه «طبیعی ترین و بخردانه ترین» نظام های موجود تلقی می شود. شاید بعدها تاریخ نشان دهد که قاطعیت نوآوری پیشنهادی خیلی بیشتر و موثرتر از وضع موجود بوده یا در واقع یک انحراف مثبت بوده است. در طول تاریخ مقدسان، رهبران و قهرمانان به وسیله ی اطرافیان و معاصران خویش اشخاص «خارق العاده» «عجیب» یا «منحرف» تلقی می شدند و تصور میکردند که این اشخاص بیش از اندازه تند می روند. و زندگی خود را تباه می کنند و برای خود و دیگران دردسر می تراشند و یا جاه طلب و خود خواه هستند.
با چنین عکس العمل هایی که یک نوع فشار جامعوی است این افراد «خارق العاده» را به جای تشویق دلسرد می کنند و به حد خود پایین می آورند. طرز تلقی گروهها و لایه های فشار جامعه در مورد انحراف مثبت یا منفی ، ضمنا نمودار و نمایشگر نظام ارزش های اقشار مربوط است. از واکنش این گروهها می توان به معیارها، الگو و گرایش آنها نیز پی برد که از همین نکته برای سنجش عقاید گروههای متعدد استفاده کرد.
فصل اول
طرح مسئله
اهمیت و ضرورت پژوهش
اهداف پژوهش
سوالات پژوهش
تعریف ـ اصطلاحات و مفاهیم کلیدی
طرح مسئله :
انحرافات وقتی بروز می کند که تطابق انسان با محیط آن چنانکه باید صورت نپذیرد.
علل آن ممکن است در مسائل اجتماعی یا عوامل بیولوژیکی . اگر در قرون گذشته انسان بیش از هر چیز در معرض بیماری های واگیر قرار داشت ، امروز به مناسبت تحولاتی در شرایط بهداشتی اکثر نقاط دنیا روی داده کمتر با مخاطراتی از آن نوع مواجه است. آنچه که امروز چشم گیر تر است وجود بیش از پیش اختلالات شخصیتی است به انواع مختلف و با شدتهای متفاوت است. جامعه ی امروز ما که اندک اندک در حال گذر از مرحله ی سنتها به مدرنیزه است با پیچیدگی ها و چالشهای جدید در عرصه ی اجتماعی مواجه شده. وضعیت کنونی تناقضها و دوگانگی ها را در افکار و اذهان به همراه داشته . به طوری که افزایش آگاهی افراد در پی آن بالا رفتن مطالبات حقوق آن ها از یکسو، جوانی و بلوغ مرحله ای که در آن نافرمانیهای عصبی به کثرت فراوانی ظاهر می شوند از سوی دیگر موجب شده افرادی که در آن نافرمانیهای عصبی به کثرت و فراوانی ظاهر می شوند از سوی دیگر موجب شده افرادی که در همه ی مراحل زندگی به خوبی دارای تعادل بودند در این مرحله به طور کامل از حالت تعادل خارج شوند از مشکلات و مسائل دیگر جوانان می توان تمایلات جنسی شدید آنان که بر اثر تماشای فیلم دسترسی به جنس مخالف ندارند و ممکن است به طریقه های غیر طبیعی متوسل شوند. تمایلات جنسی یکباره در عصر بلوغ بروز نمی کند بلکه در دوران نوجوانی افزایش می یابد و اگر تحریک و منع شود، به امیال مفرط جنسی می انجامد، یا به صورت رفتارهای غیر عادی که برای جلب توجه جنس مخالف است جلوه گر می شود. مثلا دختران با پوشیدن لباسهای تنگ ـ کوتاه و رنگین هم موجب توجه جوانان می شوند و هم وسیله ای برای ارضا تمایلات خود فراهم می سازند. مشکلات جنسی دختران بیش از پسران است چون پسران معمولا آزادی بیشتری برای ارضاء دارند و اعمالشان تا حدودی فرهنگ پذیر شده . در صورتی که دختران از چنین آزادی برخوردار نیستند.
بنابراین هر جامعه برای تفریح و گذراندن اوقات فراغت بیکاری جوانان برنامه ریزی‌های اجتماعی و تفریحی داشته باشد تا به طور غیر مستقیم از انحرافات جنسی و اجتماعی جلوگیری کند.
تمایلات جوانان اغلب موجب بروز مخالفتهایی بین آنها و والدینشان می گردد.
در نتیجه جوانان خود به خود تفریح و سرگرمی خود را در چنین زمینه‌هایی می یابند. یعنی محیط اجتماعی و اقتصادی است که نوع تفریح را معین می کند نه خود افراد.
اگر افرادی را که به لحاظ اختلالات روانی دچار انحراف می شوند می بینیم انحرافات به طور اعم، انحرافات جنسی به طور اخص در پی مسائل و مشکلات اجتماعی نظیر : فقر – بیکاری – اختلاف سطح طبقاتی ـ بحران اقتصادی اجتماعی، دگرگونی در قوانین و الگوهای اجتماعی بوجود می آید و منحصر به مردان نمی باشد و شامل زنان و دختران هم می شود و اینان نیز از صدمات این مشکلات اجتماعی مصون نیستند و به دلیل شرایط نابسامان اقتصادی و اجتماعی گرایش روز افزون اختران برای ارتکاب جرایم به چشم می خورد.
یکی از بزرگترین ناراحتی‌ هایی که هر جامعه ی سنتی و در حال گذر با آن رو به رو می باشد مسئله ی برخوردی است که بین نسلها (والدین و جوانها) هر لحظه بیشتر می شود و اختلاف آنان شدید تر می شود و طرفین کمتر قادر به درک یکدیگر می شوند.
پس جوانان به دنبال نیازهای روحی و روانی که حق مسلم آنهاست در محیطی غیر از خانواده، یعنی در جامعه هستند و چه بسا افراد سودجو در خارج از محیط خانه و در جامعه در کمین فرصت هستند که از ایشان به نفع خود استفاده کنند. اینها از جمله مواردی است که می تواند توجه ما را به رشد ـ نا یافتگی و سرگشتگی برخی از جوانان این آب و خاک جلب کند.
اهمیت و ضرورت پژوهش:
با مطالعه ی عوامل مطرح شده در مسئله و بررسی و تاثیر هریک از عوامل در اختلالات رفتاری می توان گامی برای شناسایی آنها برداشت. یکی از موضوعات مهم وجود خرده فرهنگهای ویژه ی جوانان در جامعه ی کنونی ایران است علی رغم شناسایی دست اندر کاران امور جوانان، جهت پرورش فرزندان این سرزمین بر اساس ارزشها و هنجارهای اسلامی، بخش نسبتا قابل ملاحظه ای از جوانان ایرانی تعریف دیگری از بهنجاری زندگی خوب دارند. اگر در میان جوانان «متعارف» و جوانان «فعال سیاسی» پذیرش ارضاء معوق به خاطر برخورداری از آینده ای بهتر، رهیافت ارزشی اصلی محسوب می شود در میان جوانان متعلق به خرده فرهنگ، ارضاء آنی یا لذت طلبی لحظه ای جستجوی غیر مسئولانه ی لذت ، هوس اجتماعی و مد‌گرایی و ماجراجویی رهیافت ارزشی اصلی بشمار می آید سبک زندگی این دسته از جوانان نیز منطبق با رهیافت ارزشی فوق‌الذکر است. بنابراین ارتباطات و معاشرت های خارج از چهار چوب ازدواج با جنس مخالف و مصرف رسانه ای آنها در عرصه ی تلویزیون و ماهواره و … .
بخشی از دنیای جوانان خرده فرهنگ را تشکیل می دهد.
بقا و تداوم حیات جامعه مرهون استواری و پایایی نیروهای پیوند دهنده و انسجام بخش به کل ساختار جامعه است، این نیروها در کشاکش مداوم و پایان ناپذیر با نیروهای متضاد آنها تحت عنوان نیروهای از هم گسیختگی یا از بین برنده ی یکپارچگی هستند. بدون شک هنجار ها ، با توجه به اینکه رفتار افراد را در موقعیتهای گوناگون مشخص کرده اند و همواره مقبول ترین رفتار را نزد سایرین مشخص می کنند در شمار نیروهایی انسجام بخش شبکه روابط اجتماعی اند و در مقابل آنها هنجار شکنی سبب کاهش این هماهنگیهای موجود در سطح جامعه خواهد بود. فرهنگ جوامع مختلف متناسب با ویژگیهای فرهنگی خود تا حدودی هنجار شکنی را تحمل می کند. اما اگر شالوده های اساسی فرهنگ یا نظام ارزشی جامعه را تهدید کند ، در صدد رفع و مقابله با آن بر می آید چرا که بی گمان خطر انحراف از هنجارها برای جامعه به خاطر آسیبی نیست که فرد هنجار شکن را هدف قرار می دهد، بلکه به احتمال بسیار زیاد بدان خاطر است که سبب سرایت هنجار شکنی میان سایر افراد جامعه می شود. بسیاری از صاحبنظران معتقدند انحرافات به میزان بسیار زیادی تابع یادگیری است. یعنی افراد رفتار انحرافی را می آموزند و سپس اجرا می کنند. از طرفی انحرافات دختران در نظم فرهنگی و عمومی جامعه و به عبارتی سلامت عاطفی و روانی اعضا جامعه ، تاثیر هایی بسیار مهلکتر به جای می گذارد. و نیز به واسطه ی محدودیت جوانان و قید و بندهای حاکم و آشفتگی روانی ناشی از محرومیت های جنسی به انواع و اقسام ،از جنون جوانی گرفته تا انحرافات جنسی در شهرهای ایران به تعداد قابل توجهی وجود دارد. که به تحقیقات دامنه دار تری نیازمند است. سخن از بیماری اخلاقی در واقع سخن از بیماری انسان است و همه ی بیماری ها را نمی توان از راههای پزشکی درمان کرد. لذا شناخت جامعه، شناخت خانواده در درمان آسیبها و پیشگیری از انحرافات نقش موثری دارد.
بهر حال امید می رود که با شناخت عوامل روانی و اجتماعی، اقتصادی قدمی ولو ناچیز برای افرادی که قربانیان اجتماع هستند برداشته باشیم.
اهداف پژوهش:
یکی از مسائل و مشکلاتی که در قرون اخیر، توجه اجتماعات مختلف بشری را به خود جلب کرده ، موضوع مسائل جنسی و جرائمی است که در نتیجه‌ی تمایلات جنسی افراد بشر بوجود می آید که در زمانهای قدیم به موضوع تمایلات و غرایز جنسی به عنوان یک احتیاج درجه ی اول و قابل اهمیت بشری توجه نمی شد.
در این تحقیق سعی شد عوامل موثر بر افزایش انحرافات در دانشجویان دختر در 2 دانشگاه الزهرا و دانشکده ی مدیریت و علوم اجتماعی واحد تهران شمال مورد بررسی قرار گیرد.
از آنجاییکه هیچ معلولی بدون علت نیست ، انسانی که مرتکب هر نوع عمل ضد اجتماعی می شود علاوه بر عوامل فردی و جسمی نظیر نقایص روانی و علل جسمانی تحت فشار شرایط اجتماعی ، خانوادگی، اقتصادی و … قرار دارد که این عوامل نقش مهمی در انحراف جوانان ایفا می کند.
هدف از این تحقیق شناخت ابعاد اجتماعی و اقتصادی انحراف دانشجویان دختر شهر تهران با تاکید بر شاخصهای خانواده ـ محیط اجتماعی ـ درآمد ـ جمعیت خانواده ـ تحصیلات والدین ـ رفتارهایی بهنجار ـ وسایل ارتباط جمعی ـ گرایش به مد دوستان بزهکار ـ نابسامانی خانواده ـ دلبستگی به خانواده و گرایش به اعتقادات مذهبی می باشد. باشد که بتوان هر چند ناچیز گامی برداشت برای درمان و کاستن این معضل اجتماعی.
سوالات پژوهش:
چرا برخی دانشجویان دختر به عوامل موثر بر انحرافات اجتماعی گرایش دارند؟
چرا برخی دانشجویان دختر به عوامل موثر بر انحرافات اجتماعی گرایش ندارند؟
چه عواملی در شکل گیری نگرش دانشجویان در گرایش به عوامل موثر بر انحرافات اجتماعی نقش دارند؟
تعریف اصطلاحات و مفاهیم کلیدی
انحرافات اجتماعی:
انحرافات اجتماعی یا کجروی اجتماعی به مفهوم رفتاری است که به طریقی با انتظارهایی رفتاری مشترک اعضای یک جامعه سازگاری ندارد و بیشتر افراد جامعه آن را ناپسند و نادرست می دانند. و به بیان دقیق تر، مفهوم انحراف یا کجروی شامل هر گونه رفتاری می شود که با هنجارهای اجتماعی همنوایی ندارد.
ادوین ساتولند معتقد است که انحراف اجتماعی نتیجه ی طبیعی اختلاف در جامعه پذیری افراد است. به این معنی که افراد مختلف تعابیر متفاوتی از خوب و بد ، اخلاقی و غیر اخلاقی و رفتار صحیح و غلط دارند. به عبارت دیگر، این نظریه می گوید که رفتار انحرافی و تبهکارانه، از مسیر فرآیند یادگیری در اثر همنشینی با کسانی حاصل میشود که عقیده به صحیح و موجه بودن آنها دارند. از نظر این نظریه پرداز پنج عامل باعث گرایش به رفتارهای انحرافی میگردد:
تماس از طریق روابط صمیمی و نزدیک با خلافکاران.
برقراری ارتباط با خلافکاران و سنین نوجوانی.
تکرار تماس با خلافکاران.
همنشینی دراز مدت با افراد خلافکار.
تماسهای متعدد با یک فرد خلافکار.
انحراف یعنی: 1- خم شدن 2- کج رفتن ، اریب رفتن 3- بگشتن از راه گشتن ، میل کردن.
انحراف یعنی: هر جریانی که خلاف قانونمندی و انتظار مطلوب باشد.
انحرافات اخلاقی: از اصول اخلاقی دست کشیدن و کارهای ناشایست کردن.
منطقه سکونت:‌
درآمد مالی هر خانواده ارتباط مستقیمی با مکان زندگی آن خانواده دارد و والدین با انتخاب محل جغرافیایی مسکن خویش اطرافیان اجتماعی کانون خانواده ی خود را در حیات اجتماع تعیین می کند و موقعیت کانون خانوادگی به نوبه ی خود در حدود وسیعی به برخورداری کودک با انواع الگوها و سرمشقهایی رفتاری دامن زده و از این رهگذر اثرات خوب یا بد در تکوین شخصیت این موجودات نقش پذیر از خود به یادگاری میگذارد اگر کانون خانواده در منطقه ای قرار گرفته باشد که بروز بزهکاری در آن فراوان باشد احتمال برخورد نوجوان با نمونه‌هایی متعددی از بزهکار بیشتر است، تا اینکه در منطقه ای باشد که وقوع جرم در آن منطقه به ندرت صورت میگیرد به عبارت دیگر احتمال برخورد با بزهکاری نسبت مستقیم با فراوانی آن دارد.
خانواده:
مک آیور می نویسند:
خانواده، گروهی است دارای روابط جنسی چنان پایا و مشخص کهبهتولیدمثل و تربیت فرزندان منجر می شود.و یا به عبارت دیگر:
خانواده ، گروهی متشکل از افرادی است که از طریق زناشویی، هم خونی یاپذیرش فرزند، با یکدیگر پیوند خورده باشند.
جدایی خانواده یا طلاق والدین:
منظور عدم حضور یک و یا هر دو والدین در اثر طلاق ، مرگ ، محکومیت در خانواده می باشد. در این صورت فرزند با یکی از والدین و یا کسان دیگر بسر می برد.
طلاق:
به معنی رها شدن از عقد نکاح و پدیده ای است قراردادی که به زن و مرد امکان می دهد تا تحت شرایط پیوند زناشویی خود را گسیخته از یکدیگر جدا شوند.
پرخاشگری:
این بعد افکار، احساسها و یا اعمالی را منعکس می کند کهنشان دهنده ی وضعیت خلقی منفی ناشی از خشم است.
وضعیت اقتصادی:
به میزان برخورداری از امکانات مالی و رفاهی گفته می شود.
درآمد:
پرداخت هایی است که معمولا ناشی از دستمزد، حقوق یا سرمایه گذاری می باشد.
تحصیل :
به معنی درس خواندن و دانش آموختن است.
تحصیلات:
به معنی درس خواندن است، یعنی فرد تحصیل کرده کسی است که حداقل دوره ی ابتدایی و حداکثر تا دوره ی دکترا یا فوق دکترا درس خوانده باشد.
اعتیاد:
عادت کردن ـخو گرفت ـ خو گر شدن و خود را وقف عادتی نکوهیده کردن معنی می دهد. به عبارت دیگر ، ابتلای اسارت آمیز به ماده ی مخدر که از نظر جسمی یا اجتماعی زیان آور شمرده میشود اعتیاد نام دارد.به بیان دیگر ، اعتیاد، یک بیماری اجتماعی است که عوارض جسمی و روانی دارد و تا زمانی که به علل گرایش توجه نشود درمان جسمی و روانی فقط برای مدتی نتیجه بخش ، خواهد بود و معتاد دوباره گرفتار دارویی مخدر می گردد. و یا به عبارت دیگر اعتیاد را می توان یک مسمومیت مزمن دانست که برای شخص و خانواده و جامعه اش مضر است که در این جا به یکی از انواع آن اشاره می کنیم و به تعریف آن می پردازیم: حشیش.
حشیش:
از گیاه خود رو شاهدانه گرفته می شود و اعتیاد جسمانی ندارد ولی اعتیاد روانی می آورد و به این جهت مضر است که اثرات مغزی ناگواری دارد و اغلب به صورت سیگار، مصرف می شود.
حالات ناشی از مصرف آن عبارت است از: خواب آرامش بخش ـ تشدید احساس ـ خنده های بی مورد و طولانی ـ لذت بخش بودن زمان و مکان.
معمولا وقتی تاثیر دارو تمام می شود به معتاد حالت بدی دست می دهد و امکان ارتکاب جرم زیاد می شود و یا حداقل او را به مصرف مخدر قوی تر مانند: هروئین وادار می کند.
دوستان بزهکار:
افراد سابقه داری که در جهت آموزشی، راهها و فنون انواع بزهکاری مانند: سرقت ، تجاوز و … را به دیگران می آموزند.
تلویزیون:
منظور یکی از وسایل ارتباط جمعی همه گیر است که تصویر نشان می دهد و امروزه در اکثر خانواده ها یک دستگاه از آن موجود است و برنامه های ساخته شده در شبکه های مختلف را پخش می کند. به بیان دیگر ،تلویزیون یعنی: انتقال تصویر از دور و منعکس ساختن صورت اشیا و اشخاص به مسافتهای دور، دستگاهی شبیه رادیو که صورت اشیا و اشخاص و مناظر را از مرکز فرستنده به وسیله ی دستگاه های گیرنده به نظر تماشاچیان می رساند.
ماهواره:
پیشرفته ترین وسیله ی تکنیک ارتباطی، وسیله ی ارتباط فضایی یا ماهواره می باشد. و یکی از کاربردهای اصلی آن این است که در فاصله ی بسیار دور از سطح زمین برای کشف و دریافت اطلاعات فضایی مربوط به سایر کرات، سیارات و کهکشانها مورد استفاده قرار می گیرد. ماهواره قادر است صدا، اطلاعات آماری و سیگنالهای ویدئویی را از یک نقطه به چندین نقطه ارسال نمایند.
به بیان دیگر، ماهواره یعنی: ماه مصنوعی ـ قمر مصنوعی ـ و اجرامی هستند که از 1957 به بعد به مدار زمین پرتاب شده اند و مانند ماه به دور زمین می گردند.
مد :
روش و طریقه ی موقت که طبق ذوق و سلیقه ی اهل زمان ، به طرز زندگی و لباس پوشیدن و … را تنظیم کند یا شیوه ی متداول و باب زمان در شئون زندگی اجتماعی است.
باورهای دینی:
دین مظهر توجه انسانیت به موجود الهی یا نیروهای فوق طبیعی و یا دستکم احساس ساده ی وابستگی بد آنها به منظور بازبینی تبیین از هستی خود در این جهان و معنایی برای بودنش. بنابراین دین شاخص باورهای ماست «بولی» می گوید: دین مجموعه ی باورها و اعمالی را در بر می گیرد که نسبت به یک واقعیت، یکتا یا جمعی ، اما متعالی پدید می آید. واقعیتی که انسان خود را بدان وابسته می داند و درصد تماس و ارتباط آن است.
فصل دوم
مقدمه
پیشینه ی پژوهش
دیدگاه های نظری
مقدمه :
جامعه ی ایران در فرآیند نوسازی دچار مسائل و مشکلات اجتماعی شده است که تا حدودی با مشکلات عمومی در کشورهایی دیگر متفاوت است. زیرا شرایط ورود به جریان توسعه و نوع تلقی از دوران معاصر و میزان مشارکت در عرصه ی بین‌المللی در تحقیق مشکلات اجتماعی در ایران تعیین کننده بوده اند.
به عنوان مثال، نحوه ی ورود ایران به نوسازی ملازم با اموری چون به هم ریختن ساختاری سنتی جامعه توام با فردگرایی، صنعتی شدن ، شهر گرایی و مهاجرت، جنگ، سیاست و … موثر بوده و تا حدودی زمینه ی اختلال در ساختار و نظام کار کردی آنها شده است. بسیاری از این مشکلات برای جامعه ی در حال گذار طبیعی و لازم جلوه می کند و بعضی از این مشکلات نیز غیر طبیعی هستند.
روابط دختران و پسران جوان و نوجوان در ایران ، در دهه های اخیر به خصوص در سالهای پس از انقلاب اسلامی به عنوان یک مسئله و معضل مطرح بوده است.
اولیای مدرسه و خانه پیوسته با این مسئله مواجه بوده اند که چگونه دختر و پسر را تا رسیدن به زمان مناسب برای ازدواج ، از هم دور نگه دارند.
متاسفانه همه ی پدر و مادرها به فکر این هستند که با غرایز جوانشان کاری کنند که رهبری و هدایت صحیح بیابند و نه همه ی مربیان آموزشی و نه رادیو و تلویزیون.
سعی همه بر کتمان ، سرپوش گذاردن و نگفتن است.
بدین ترتیب یک موضوع حساس (مسئله غرایز انسانی) سرنوشت ساز، مکتوم می ماند. و جز اینکه بچه ها به طور سرگوشی مسئله را برای همدیگر مطرح نمایند یا بر اثر تماشای فیلم های سکسی و دیگر وسایل ارتباط جمعی که باعث تمایلات جنسی شدید در بین آنان شده به خصوص که پس از تماشای فیلم دسترسی به جنس مخالف ندارند ممکن است به طریقه های غیر طبیعی متوسل شوند که نتیجه‌اش جز انحرافات جنسی و اخلاقی چیز دیگری نیست.
تمایلات جنسی یکباره در عصر بلوغ بروز نمی کند، بلکه در دوران نوجوانی افزایش مییابد و اگر تحریک و منع شود به صورت امیال مفرط جنسی در می آید و به تمایلات شدید تر منتهی میگردد و گاه به کجروی های جنسی می انجامد و یا به صورت رفتارهای غیر عادی که برای جلب توجه جنس مخالف است جلوه گر می شود. مثلا: دختران با پوشیدن لباسهای تنگ ،کوتاه و رنگین هم موجب جلب توجه جوانان می شوند و هم وسیله ای برای ارضا تمایلات خود فراهم می سازند.
مشکلات جنسی دختران بیش از پسران است چون پسران معمولا آزادی بیشتری برای ارضا دارند و اعمالشان تا حدودی فرهنگ پذیر شده است. در صورتیکه دختران از چنین آزادی برخوردار نیستند. بنابراین باید پذیرفت که نه محدودیت بیش از حد و نه آزادی بی بند و باری جنسی بیش از حد، پذیرفتنی نیست.
اگر ما بخواهیم در مورد انحرافات به تنبیه متوسل شویم، با توجه به اینکه یک حالت بیرونی دارد ممکن است شخص بترسد و کار خطای خود را ترک کند، اما اصلاح درونینشود. اگر شخص از باطن خود تصمیم به اصلاح خود نگیرد، در مقابل تنبیه سعی می کند کار خطای خود را به صورت مخفی انجام دهد و کار نا مشروع خود را آنگونه انجام دهد که اولیا و مربیان متوجه نشوند.
همچنین تنبیه ممکن است سبب خرد شدن شخصیت افراد شود و وقتی فردی شخصیتش له شود، در برابر مربی به یکی از این 2 حالت … عکس‌العمل نشان می دهد و یا اینکه واقعا مقاومت می کند و لجبازی می کند مثلا از مدرسه ، خانه ، پدر و مادر قهر می کند و به طرف دیگری می رود و یا اینکه وقتی غریزه‌اش تحریک شده از ترس تنبیه ،خود را از ارضاء آن محروم می کند و از این طریق نیز عقده ای به بار می آید و در آینده معلوم نیست سر از کجا در بیاورد. می بینیم که در نتیجه ی این حالتها بروز صدها مشکل اخلاقی وجود دارد.
در روزگاران نخست در مشرق زمین به جدا ساختن زنها از مردها و دربند کردن آنها عفاف و پاکدامنی آنها را تامین و تضمین می کردند و کوششی مبذول نمی شد تا زنها بتوانند خودشان را کنترل کنند. بلکه همه ی امور به طریقی صورت گرفته بود که امکان و فرصت هر گونه معیشت و گناهی را از زن گرفته بود.
در مغرب زمین این روش به صورت کامل اعمال نگردید. ولی زنان از سالیان قبل فرا گرفته بودند که هر گونه مقاربت جنسی در خارج از حیطه ی ازدواج کاری هولناک و ترس آور است.
برخی از اندیشمندان که در حوزه ی آسیب شناسی به فعالیت مشغولند با اشاره به کتب مذهبی بسیار دور نخستین هنجار گذاری ها را به زمان آفرینش انسان و پس از آن آفرینش حضرت آدم (ع) مربوط می کنند. با توجه به چنین عباراتی، هنجار گذاری و هنجار شکنی را در واقع باید همزاد ذات انسانی دانست. چنین روند هایی تحت انقیاء پگاه آفرینش باقی نمانده اند و در دوره های متوالی تاریخی نیز می توان آنها را دنبال نمود. به عنوان مثال در قرونی که بر تمدنهای مختلف بین‌النهرین گذشته است با انواع تصویب قوانین متناسب با رفتارهایی انحرافی آن دوران مواجه هستیم سرشناس‌ترین آنها را میتوان منسوب به حمورابی دانست.ایرانیان باستان درستی و نادرستی رفتار را باانضباط طبقات پیوند داده بودند؛ بدین معنا که هر قشر اجتماعی الگوی رفتار به خصوص و قواعد رفتاری ویژه ای داشته که تعدی و تجاوز از آن خطا محسوب میشده است. در این اجتماع قواعد رفتار نیک و بد اجتماعی را دین و آئین تعیین می کرده و رفتارها را در دادگاهی دینی بررسی می کردند. در این زمینه بین رفتار آدمی اصولا به دوگانگی سرشت اعتقادداشتند. بدین معنا که عقیده داشتند در نهاد احزاد هم نیروی اهریمنی و هم نیروی اهورا مزدایی وجود دارد و انسان می بایست با همرنگ کردن خود با قواعد دین و آئین خود را از کشش نیروهایی اهریمنی نجات داده و راه رستگاری را بپیماید تا به اهل نور برسد و در این نظام اجتماعی طبقه ی عوام و توده های مردم را فرومایه زادگان تلقی می کردند و نیروهایی اهریمنی و حیوانی را در آنها قوی تر می دیدند و بدین لحاظ بر آنها سخت گیر بودند و رفتارهای آنها را بیشتر کنترل کرده تا بدین وسیله از برهم خوردن نظم و تعادل و ثبات اجتماعی جلوگیری کنند.
پیشینه ی پژوهش :
برخی از اندیشمندان که در حوزه ی آسیب شناسی اجتماعی به فعالیت مشغولند، به کتب مذهبی قرون بسیار دور ، نخستین هنجار گذاری ها را به زمان آفرینش انسان و پس از آن آفرینش حضرت آدم (ع) مربوط می دانند. شیخاوندی پس از طرح بخشهایی از این کتب مذهبی و بخصوص با بهایی از تورات، در این باره چنین استنتاج می کند:
انسان در بدو آفرینش خود آگاه نبوده است و آگاهی در برون وجود او در میوه ی درخت دانش نهفته بود که به زبان مردم شناسان می توان آن را تابو برخاسته از توتم نامید.
نخستین نهی و هنجارگذاری خداوند نخوردن از میوه های درخت های زندگی جاویدان و دانش مربوط به خود آگاهی بوده و هنجارگذاری تعیین کننده ی هنجار شکنی است.
در پس دخالت عامل خارجی «مار یا شیطان» و «اغوا» و اقدام حوا جفت انسانی به خود آگاهی رسیده اند . و «به نیک و بد عارف» شده در نتیجه از طریق مسئول اعمال خود می باشند.
به دنبال نخستین نهی و نخستین نقض نهی نخستین کیفرها به ترتیب در مورد مرتکبان انسان و حیوان به اجرا در می آید.
برای حراست از درخت حیات جاویدان نخستین «نهاد مراقبت» مجهز به «شمشیر آتش بار» چرخان بر پا می شود و کرد بیان محافظت از درخت مذکور را بعهده می گیرند.
قائن نخستین محصول زایش و نخستین نجفت انسانی است.
هنوز مرگ در خلقت شناخته نشده است.
در پس رشک و حسادت برادر بزرگ قائن ، برادر کوچک خود هابیل را بنا به علت کاملا بدوی ، و ظاهرا غریزی ، می کشد. (نخستین مرگ از طریق قتل).
خداوند دومین محاکمه را به عنوان داور انجام داده حکم به محکومیت قاتل می دهد.
برای نخستین بار اندیشه ی حراست و پاسبانی از دهان قائن با گفتن «مگر من پاسبان برادرم هستم» بیرون می آید و نوید نهاد حراست و پاسبانی در زمین را می دهد.
با توجه به چنین عباراتی، هنجارگذاری و هنجار شکنی را در واقع باید همزاد ذات انسانی دانست. چنین روندهایی تحت انقیاد پگاه آفرینش باقی نمانده اند. در دوره های متوالی تاریخی نیز می توان آنها را دنبال و بررسی کرد. به عنوان مثال در قرونی که بر تمدنهای مختلف بین‌النهرین گذشته است با انواع تصویب قوانین متناسب با رفتارهای انحرافی آن دوران مواجه هستیم. سرشناس‌ترین و شاید خوش شانس‌ ترین آنها را میتوان قوانین منصوب به حمورابی دانست. این مجموعه از قوانین در بخشها و مواد گوناگون دسته بندی شده بود.
در امور جنایی و کیفری، قوانین حمورابی بیشتر روی قانون (قصاص) تکیه داشت و اغلب محکومیت ها به مرگ می انجامید.
از طرف دیگر باید گفت: وضع قوانین یا هنجار های گوناگون معطوف به منطقه یا نقطه ی جغرافیایی خاص نمی شود است. هرجا که گروهی از انسانها به سر می برده اند، کسانی آشکارا و کسانی دیگر در خفا قوانین و هنجارهای تصویبی را زیر پا می گذاشتند. به عنوان مثال، پس از شناخته شدن قاره ی آمریکا، تازه واردین دریافتند که ساکنین اولیه ی این سرزمین نیز قوانینی خاص خود داشته اند که مجرمین آمریکا ، تازه واردین دریافتند که ساکنین اولیه ی این سرزمینها نیز قوانینی خاص خود داشته اند که مجرمین و یاغیان علیه نظم عمومی را بر اساس آن مجازات می کرده اند. به عنوان مثال در میان قوم آزتک و اجتماع آزتکها، افرادی که جرایمی علیه جامعه مرتکب شدند با اعدام کیفر می داند. حتی کیفر قتل یک برده نیز اعدام بوده است. در صورتیکه چنین چیزی در دنیای متمدن آسیایی و اروپایی نیز سابقه نداشته است. مواردی از این دست روشن می کند که اساسا رفتارهای انحرافی محدود به زمان یا مکان خاص در دوره های معاصر یا دهه های اخیر نیستند بلکه همانطور که عنوان شد باید آنرا همزاد یا شاید میراث بشریت دانست. بنابر برخی کتب مذهبی (از جمله قرآن کریم) حضرت آدم (ع) نخستین انسانی نبوده است بوسیله ی باری تعالی آفریده شده است بلکه قبل از ایشان نیز انسانهای دیگری وجود داشته اند که بنا به دلایلی نسل آنها از بین رفته است و نسل کنونی انسانها را به حضرت آدم و حوا منسوب می دانند.
پژوهش و مطالعه ی اجتماعی پیرامون انحرافات اجتماعی به صورت تحقیق علمی از 75 سال پیش آغاز شده است. البته در آن زمان این پژوهشها کمر جنبه ی واقع بینانه داشتند، ولی پس از مدتی پژوهش ها بر شالوده ای صحیح تر استوار شد. از زمانی که برای شناخت طبیعت و جهان مادی روشهای علمی و دقیق به کار رفت، شناخت و تحلیل چگونگی رفتارهای فردی و گروهی نیز بر اساس اندیشه های اخلاقی و تفکرات فلسفی قرار گرفت.
پیشینه ی تحقیق به دو دسته منابع دسته اول و دسته دوم تقسیم می شود:‌
منابع دسته اول، پایان نامه هایی است که در رابطه با موضوع مربوطه به تحقیق قبلا نوشته شده است. منابع دسته دوم، کتابهایی و مقالاتی است در رابطه با موضوع مربوط به تحقیق نوشته شده است.
در اینجا به چند مورد از پایان نامه ها و کتابها که در رابطه با موضوع تحقیق (انحرافات) می باشد اشاره میشود. که ابتدا به بیان منابع دسته اول می پردازیم و سپس به بیان منابع دسته دوم می پردازیم.
«منابع دسته اول »
بررسی عوامل موثر بر انحرافات اجتماعی
(با تاکید بر رابطه ی بین عوامل اقتصادی و اجتماعی و نوع جرم)
پایان نامه ی کارشناسی ـ دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد تهران شمال ـ دانشکده مدیریت و علوم اجتماعی ـ گرایش :‌پژوهشگری اجتماعی. استاد راهنما :‌علیرضا شایان‌مهر . دانشجو :‌جلال صفی پور ـ زمستان 77.
فهرست مطالب
عنوان
چکیده
مقدمه
فصل اول
طرح مسئله
اهمیت تحقیق
اهداف تحقیق
پیشینه ی تاریخی
ادبیات موضوع
چارچوب نظری
دیاگرام علمی
فرضیه های تحقیق
تعریف مفاهیم
فصل دوم
جستاری بر انحرافات در ایران
توصیف ویژگی های جامعه آماری
جداول تحلیلی تحقیق
فصل سوم
نتایج تحقیق
مشکلات تحقیق
ضمائم
کدنامه
پرسشنامه
جدول مادر
فهرست منابع
چکیده انگلیسی
چکیده :
در تحقیق حاضر تاکید به عوامل موثر بر انحرافات با توجه به نوع انحراف می باشد که پس از نگارش پیشینه ی تحقیق ، ادبیات موضوع و چارچوب نظری تحقیق هشت فرضیه مطرح شد که با استفاده از تکنیک پرسشنامه همراه با مصاحبه در مراکز بازپروری زنان ویژه (امیدوار) زندان اوین و زندان قصر بود، پرسشنامه تکمیل گردید، فرضیات موجود در تحقیق حاضر ارتباط بین متغیر های سن، سطح تحصیلات، وضعیت تاهل ، وضعیت اشتغال، نحوه ی گذران اوقات فراغت ، زندگی در خانواده ای از هم گسسته ، ارتباط با افراد منحرف و میزان ارتباط با افراد منحرف را با توجه به نوع انحراف مد نظر داشت که پس از تکمیل پرسشنامه ها در مراکز فوق و ارائه جداول توصیفی و تحلیلی و انجام عملیات آماری شش فرضیه مورد تایید قرار گرفت و دو فرضیه رد شد.
تحقیق فوق با عنوان «بررسی عوامل موثر بر انحرافات» به بررسی عوامل موثر بر انحرافات با توجه نوع جرم می پردازد. از آن جایی که تحقیق حاضر تاکید بر انحرافات اجتماعی دارد، در حیطه ی مطالعات جامعه شناختی قرار می گیرد. زیرا در تعریفی از انحراف آمده است: انحراف آن گونه رفتاری است که با انتظارات جامعه یا یکی از گروههای مشخص درون جامعه منطبق و سازگار نباشد.
در این تحقیق پس از ارائه ی طرح مسئله اهداف و اهمیت تحقیق بیان شده و سپس پیشینه ی تاریخی و ادبیات موضوعی آمده است. و فرضیات تحقیق با توجه به چارچوب نظری دیاگرام علمی، ارائه شده است و مفاهیم موجود در فرضیات تحقیق در قسمت تعریف مفاهیم به صورت نظری و عملیاتی بیان شده است. در فصل دوم ابتدا بررسی و جستاری گذرا بر میزان انحرافات و زندانیان موجود در زندانها در طی دوره های خاص انجام گرفته و در قسمت بعدی با توصیف ویژگیهای جامعه آماری مورد مطالعه و ارائه ی نمودار ها جداول تحلیلی مربوطه ارائه گردیده است. و با انجام محاسبات آماری همبستگی میان متغیر های مورد نظر سنجیده گردیده است. در فصل سوم ، نتایج و یافته های تحقیق جمع بندی و ارائه گردیده است.
بررسی عوامل اجتماعی موثر بر انحرافات زنان
دانشگاه شهید بهشتی ـ دانشکده ی ادبیات و علوم انسانی ـ پایان نامه ی کارشناسی ارشد ـ رشته ی پژوهش اجتماعی ـ استاد راهنما : دکتر فرامرز رفیع پور . استاد مشاور :دکتر محمد صادق مهدوی ـ دانشجو: مریم محمد بنی ـ تابستان 78.
فهرست مطالب
مقدمه
مسئله وموضوع تحقیق
اهمیت موضوع
1- چهار چوب تئوریک
1-1- تعریف وتحدید انحراف
2-1- دورکیم و تئوری آسیب شناسی
1-2-1- آنومی
2-2-1- فرد گرایی
3-2-1- دین
3-1- مرتن ساخت اجتماعی و آنومی
4-1- کلوارد و اوهلین در تئوری فرصت
5-1- آلبرت کوهن ونظریه ی محرومیت پایگاهی
6-1- ساترلند وارتباطات نسبی
7-1- سایکز و متزا و تکنیکهای خنثی سازی
8-1- هیوشی و عناصر علقه ی اجتماعی
9-1- هیوشی و روابط خانوادگی
10-1- کلیفورد شاو و هنری مک کی و حوزه هایی بزهکاری
11-1- والتر رکلس و تئوری خود معنی
12-1- هاوارد بکر وتئوری بیگانگی
13-1- ادوین لمرت و انحراف اولیه و ثانویه
3-1- خلاصه ی چهار چوب تئوریک
4-1- فرضیه های تحقیق
2- روش تحقیق
1-2- تحقیقات مقدماتی
2-2- تحقیقات اصلی
1-2-2- جمعیت تحقیق
2-2-2- جامعه ی آماری و روش نمونه گیری
3-2-2- سنجش متغیر ها
1-3-2-2- متغیر وابسته
2-3-2-2- متغیر مستقل
4-2-2- استخراج
5-2-2- سطح سنجش متغیر ها
6-2-2- روش های آماری
7-2-2- روایی
3- نتایج
1-3- نگاهی به وضعیت زندانها
2-3- سنجش میزان جرم
1-2-3- نوع جرم
2-2-3- تعداد جرم
3-2-3- دفعات ورود به زندان
4-2-3- جرم دفعات قبل
5-2-3- میزان محکومیت (شدت مجاز)
6-2-3- سن شروع جرم
7-2-3- مدت ارتکاب جرم
3-3- متغیر های موثر بر جرم
1-3-3- مشخصات فردی
1-1-3-3- ارتباط مشخصات فردی با متغیر های جرم
2-3-3- وضعیت اقتصادی
1-2-3-3- ارتباط وضعیت اقتصادی با متغیر های جرم
3-3-3- تحصیلات
1-3-3-3- ارتباط تحصیلات با متغیر های جرم
4-3-3- وضعیت خانواده
1-4-3-3- ارتباط وضعیت خانوادگی با متغیر های جرم
5-3-3- حوزه های بزهکاری
1-5-3-3- ارتباط حوزه های بزهکاری با متغیرهای جرم
6-3-3- آنومی
1-6-3-3- ارتباط آنومی با متغیر های جرم
7-3-3- فرد گرایی
1-7-3-3- ارتباط فرد گرایی با متغیر های جرم
8-3-3- اعتقاد به مذهب
1-8-3-3- ارتباط اعتقاد به مذهب با متغیر های جرم
9-3-3- فقدان فرصت
1-9-3-3- ارتباط فقدان فرصت با متغیر های جرم
10-3-3- تعلق اجتماعی
1-10-3-3- ارتباط تعلق اجتماعی با متغیر های جرم
11- 3-3- تکنیکهای خنثی سازی
1-12-3-3- ارتباط طرد اجتماعی با انحراف ثانویه
13-3-3- برچسب
1-13-3-3- ارتباط برچسب با انحراف ثانویه
14-3-3- تحلیل رگرسیون
4- نتیجه گیری و پیشنهادات
منابع
ضمائم
چکیده:
فعالیت انسان در جامعه مبتنی بر نظم اجتماعی می باشد و این نظم از طریق افراد و رفتار گروههای اجتماعی باقی می ماند و تداوم می یابد. هر رفتار اجتماعی از طریق هنجارها و قوانین خاصی اداره می شوند. این هنجارها و قوانین در طی فرایند جامعه پذیری در درون خانواده درونی می شود. و در مراحل بعد از طریق کسب تجربه در طول زندگی حاصل می شود.
هر جامعه از اعضا خود انتظاراتی دارد که افراد می بایستی آن انتظارات را برآورده سازند. اگر اعضای جامعه مطابق انتظارات، هنجارها و ارزشهای مورد قبول و پسند جامعه رفتار نمایند. واژه ی همنوا ، «بهنجار» در مورد آنان مصداق پیدا می کند و اگر از این هنجارها تخطی کرد و رفتاری مغایر با انتظارات جامعه نشان دهند افرادی «منحرف و نابهنجار» تلقی می شوند.
در هر جامعه ای بیشتر مردم اکثر اوقات نسبت به هنجارهای اجتماعی همنوایی دارند و به همین لحاظ زندگی اجتماعی الگویی نسبتا منظم و قابل پیش بینی خواهد داشت، لیکن همانقدر که مردم از هنجارها پیروی می کنند، تخطی و سرپیچی از هنجارها و انتظارات اجتماعی نیز مشاهده می شود. پس تصور یک جامعه هم شامل : هنجار شکنیها و هم نمایشگر همنوایی با هنجارها می باشد.
مسئولین هر جامعه ای به منظور تحقق بخشیدن به اهداف خود احتیاج به شرایط و زمینه های مساعد و مطلوبی دارند. از جمله شرایط فوق می توان به مسئله نظم و انسجام اجتماعی اشاره نمود. در جامعه ای که هنجارهای مهم اجتماعی شکسته می شوند زندگی اجتماعی غیرقابل پیش بینی گردید و تضاد و کشمکش بین همنوایان کجروان بوجود می آید که حاصل اینها ایجاد اختلال در نظم اجتماعی خواهد بود.
در این تحقیق به دنبال شناخت انحرافات و به خصوص علل و عوامل موثر در بروز رفتارهای انحرافی در بین زنان می باشیم که پس از بررسی نظرات متفاوت که در زمینه ی انحرافات وجود دارد، انحراف بنا به تعاریفی که از آن به عمل خواهد آمد تا حدود زیادی متاثر از ساختار روابط اجتماعی حاکم بر جامعه تلقی می گردد.
«منابع دسته دوم»‌
جامعه شناسی انحرافات و مسائل اجتماعی
دکتر فرجاد ـ محمد حسین ـ انتشارات دانشگاه تربیت معلم
در این کتاب به شناخت علمی انحرافات اجتماعی و واکنش و نظر مردم در مورد کجروی و نیز به مقایسه ی بین انحراف در جوامع مختلف پرداخته است.
باید دانست که در هر دوره ای و در هر جامعه ای هنجارهایی اجتماعی هر یک مفهوم و معنای خاصی داشته و نیز هر کدام سیر تکاملی ویژه ای را پیموده اند تا بدین صورت در آمدند. هنجارهایی اجتماعی است که تعیین می کند انسان چه باید بگوید و از گفتن چه چیزهایی باید اجتانب ورزد، باید چگونه بیندیشد و چگونه رفتار کند، چه اعمالی را انجام دهد و از انجام چه اعمالی باید اجتناب ورزد.
انحراف حداقل می تواند عامل تخریب در سازمانهای اجتماعی باشد، با وجود این نباید هر نوع انحراف و کجروی را مخرب سازمانهایی اجتماعی دانست.
انحراف چراغ خطری است که نشان دهنده ی نقایص و کمبودهای جامعه است. منحرف ممکن است با سرپیچی از مقررات به اطاعت کنندگان اجباری که دچار همان حالت هستند ولی ترجیح می دهند که قوانین را تحمل نمایند و هیچ گاه راضی به سرپیچی از آن نمی شود، درسی بدهد.
در این کتاب به تاثیر فقر ، رابطه ی بحران اقتصادی ، پیشرفت تکنولوژی و پس افتادگی فرهنگی با اختلاف و انحراف جوامع پرداخته است.
مقدمه ای بر آسیب شناسی اجتماعی
ستوده ، هدایت الله ـ انتشارات آوای نور ـ چاپ سوم ـ بهار 74
در بخش نخست کتاب به مسائلی نظری مانند تعاریف ـ هدفها ـ و مقاصد آسیب شناسی اجتماعی و ناهنجاریهای اجتماعی پرداخته و آسیب شناسی را عبارت از مطالعه و شناخت و ریشه یابی بی نظمی ها در ارگانیسم انسانی می داند. بنابراین در مشابهت کالبد انسانی با کالبد جامعه ، اصطلاح آسیب شناسی اجتماعی برای مطالعه و ریشه یابی بی نظمی های اجتماعی بکار می رود.
به طور کلی آسیب شناسی اجتماعی ، مطالعه ی بی سازمانی ها و آسیبهای اجتماعی نظیر ، فقر ـ پیکار و … همراه با علل و عوامل شیوه های پیشگیری و درمان آنها به انضمام مطالعه ی شرایط بیمار گونه ی اجتماعی است و رفتار انحرافی به مفهوم رفتاری است که به طریقی با انتظارات رفتاری مشترک یک گروه خاص سازگاری ندارد و دیگر اعضای جامعه آن را ناپسند یا نادرست می دانند.
در این کتاب به علل جسمی ، روانی و همچنین علل اجتماعی انحرافات پرداخته و ریشه ی آسیبهای اجتماعی را محیط اجتماعی می داند و علل زیر ساز بسیاری از انحرافات را خود جامعه می داند. در خاتمه راه حلها و پیشنهاداتی جهت پیشگیری ،کاهش و درمان جرایم جنسی ارائه شده است.
دیدگاه های نظری پژوهش
نظریه ی کارکرد گرایی:
جامعه شناسان پیرو مکتب «کارکرد گرایی» رفتارهای انحرافی را در ردیف سوء کارکردها قرار می دهند. سوء کارد به نتایجی بر می گردد که از رفتار ، اعتقادات و یا فعالیتی گروهی ناشی می شود و ریشه در ضروریات کارکردی نظام اجتماعی دارد. به عنوان مثال: همسازی یک فرد با هنجارهای نظام از اساسی ترین ضروریات تمامی نظام های اجتماعی است و تخلف از این قواعد حالتی مخرب یا تضعیف کننده دارد. چرا که نظم اجتماعی و توافق در مورد تداوم نظام اجتماعی را به مخاطره میاندازد. «مرتن» جامعه شناس آمریکایی با بررسی در نظریات مختلفی که در زمینه ی بی هنجاری مطرح گردیده بود، الگوی نظری خویش را در تجزیه و تحلیل انحرافات اجتماعی به 3 عامل زیر قرار می دهد.
اهداف فرهنگی ، که شامل خواسته ها ، آرزوها و امیالی است که افراد از طریق فرهنگ آن را آموخته اند.
ضابطه های رفتار اجتماعی، که شامل روشها و وسایل مشروع و مورد تایید جامعه برای دستیابی به اهداف فرهنگی است. به عبارت دیگر جامعه


5 دسته‌بندی نشده  هنجار نمی نخستین مشکلات مسئله متغیر گرایش قوانین چنین جوانان جنسی انحرافات اقتصادی اجتماعی آید ـ
قیمت: 100 تومان

برای پیدا کردن مطالب مشابه در این سایت ، از قسمت جستجو استفاده کنید 

کلمه کلیدی را وارد کنید :


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

5

30 (2393)

HYPERLINK “http://vahidsaeedi.blogfa.com/post-3.aspx” رفتارشناسی حیوانات اهلی مقدمه: در طول چندین هزار سال انسان شکارچی و مصرف کننده گوشت می‌باشد. انسان Homoerectus در 400 هزار سال قبل شکار و استفاده از آتش را برای پختن گوشت آغاز ادامه مطلب…

5

30 (2354)

7) بحث با توجه به مصرف رو به رشد فراورده های پروتئینی دریائی در جهان و سمیت بالقوه فلزات سنگین در این ماده مصرفی، بررسی این عوامل به عنوان یک شاخص بهداشتی در دستور کار ادامه مطلب…

5

30 (2252)

کارآفرینی کارخانه ماکارونی مقدمه ماکارونی در حال حاضر به عنوان عنصری پر اهمیت در تامین غذای روزانه مردم دنیا از جایگاه ویژه ای برخوردار است . با توجه به این مهم گروهی از پیشگامان آرد ادامه مطلب…

background